Mezopotamya, Ön Asya'nın merkezinde, Orta Fırat ve Dicle'nin bulunduğu yere verilen addır. Bu yerde meydana getirilen mede­niyeti; başta Sümerler, Samî kökenli kavimler (Akatlar, Babilliler) ve Hint-Arî toplulukları kurmuşlardır

I- Yazıyı ilk kez bulan ve kullanan Sümerler, tarihin en eski okullarım açmışlar, okur-yazarlığı yaygınlaştırmalardır. Eski geleneklerinden yola çıkıp, yazılı hukuk yasaları meydana getirmişler, çeşitli edebiyat eserleri kaleme almışlar ve sanat alanında mimarlığın ilk örneklerini vermişlerdir. 

II-Eski Taşdevrinden yazının bulunduğu M.Ö.IV.binyıla kadar geçen zamaniçinde çeşitli kül­türlerin ve yerleşim yer­lerinin olduğu bilinmek­tedir. Mezopotamya'da ilk köyler Kalkolitik dönem­de ortaya çıkmıştır. Bu zamanda (M.Ö. V.-IV. binler arası) henüz siyasî bir birlik yoktur."Toprak ana" kültürü ile ilgili gö­rülen çıplak kadın idolleri bulunmuştur. 

III-OrtaAsya'dan geldikleri anlaşılan Sümerler, bölgenin kültürünü "kent kültürü" seviyesine çıkarmışlardır. En önemli devletleri; Ur, Uruk, Eridu, Lagaş, Kiş, Umma'dır. Sümer şehir dev­letleri, tapınağı merkez edinen bir sisteme sahiptiler. Herkes elde ettiği ürünü tapınağa verirdi.Sümerler, tapınaktaki mal depolarının hangisinde hangi ürünün bulundu­ğunu kolayca bilmek için, o ürüne ilişkin şekil ya da resim çizmişlerdir. Re­sim ve şekillerle başlayan bu işlem geliştirilmiş, M.Ö. 3200'lerde çivi diye adlandırılan yazı sistemine geçilmiştir. 

IV- Mezopotamya'da kurulan diğer İlk Çağ medeniyetleri Akatlar, Babilliler ve Asurlulardır.Mezopotamya sanatının ilk ve en özgün örnekleri Sümerler tarafından ortaya konmuştur.