Ana Menü

Felsefe

Batıdan Gelen Nazım Türleri PDF Yazdır e-Posta
Edebiyat-ı Cedide - Servet-i Fünun

AnjanbmanServet-i Fünûn'dan sonraki şiirimizde anjambman vardır. Anjanbman; ulantı. Bir mısrada anlam tamamlanmadığı zaman onu tamamlayacak kelime­lerin diğer mısralara bırakılmasıdır. Servet-i Fünûnculardan Tevfik Fikret'le Cenap Sahabettin bunu ustalıkla şiirlerinde kullanırlar.anjanbman örneği:

Necdet, sana bir cedd-i baidin şerafaver

Bir tuhfesidir. Sen bu çeri hun-u asili,

İnsanlığı ihya için ısrar edeceksin;

Hak bellediğin bir yola yalnız gideceksin

SoneAvrupa Edebiyatı'nda, klasik bir nazım biçimidir sone. İki tane dö ilci ınısralık, iki tane de üçer mısralık bentlerden meydana gelir. Batı'da sonenin konusu sadece aşk olduğu halde bizde çeşitlidir. Ondört mısralı  manzumelerin kafiyelenişi şöyledir: abba - cddc - eff - egg. Bu İtalyan sonesi ve kafiye düzeni yanında Shakespeare'in abab - cdcd - efe - fi biçimli soneleri de vardır. Örnek:

 

Bu gün o çehrede boş bir nazarla dinlendim;

Didişmeden geliyordum gam-ı hayatımla;

Dedim ki sonra: Şu müziç teessüratımla

Önünde ağlayiversem... Ve olmasam nadim.

O sanki fikrimi bilmiş de ihtiraz ediyor

Gibiydi; gözleri yerlerde, bakmadan geçti,

Güneş ufukda bu hâk-i sefile bir ebedî

Veda eder gibi rikkatle ihtizaz ediyor.

Sema bulutlanıyorken, onun civarından

Güzarı böyle soğuk bir yabancı tavriyle

Bütün kararımı kâfi görünce ta'dile..

Dedim ki: işte hakikat bu, hep kuturu yalan.

Değil garâm-ı hevesperverâne mutadım,

Bu didelerde fakat bir nigâh-ı aşk aradım

 T. Fikret 

TriyoleÜçleme. On mısralı manzume. Başta iki mısralı bir parçadan son­ra, dörder mısralık iki parça gelir. Birinci parçanın ilk mısraı ikinci par­çanın sonuna, yine birinci parçanın ikinci mısraı üçüncü parçanın sonuna getirilir. Bir örnek: 

Yüzünde hasta-i sevda gibi melâlet var

Nedir bu hâl-i perişanın ey hilâl-i seher?

Sabah-i feyz-i baharide mübtesem ezhar,

Çemen çemen mütemevviç nesim-i anberhar;

Niçin? — Ben anlamadım kimden etsem istifsar? —

Yüzünde hasta-i sevda gibi melâlet var!...

Dem i seherde yanında şu parlayan ahler

Hazân içine' sulan bir çiçek gibi dilber sürur-ü fecr ile

Şadan iken bütün, yerler.

 Nedir bıı hâl-i perişanın ey hilal-i seher? 

Terza-Rima

İtalyan edebiyatında çokluk kullanılan bir nazım şekli. Üçer mısralı bentlerden bir de son üçlüğün orta mısra'nın kafiyesi ile kafiyelenen ayrı bir mısradan meydana gelir. Kafiyelenişi şöyledir : aba bcb cde d...  Dante’nin ünlü eseri Divina Commedia-İlahi Komedya bu nazım şeklile kaleme alınmıştır. Terza-rima'ya Örüşük üçlü de denilir. Terza-rima örnek:

Bir gonca durur kadîd ü muğber

Bir defter-i sânihât içinde

Binlerce emel, heves beraber

Reng-i siyah-i memat içinde  

Sessiz sessiz geçer hayatı

Bir velvele-i nikât içinde

Anlar mı aceb o dürrehâtı

Coştukça sahâyıf-ı eserden

Aşkın bana hoşdur iltifatı

Bir goncada böyle saf-u rûşen. 

Rondo

Müzikte çoğunlukla eserlerin sonunda ana motifin tekrarlandığı hareketli bölüm Fransız edebiyatına özgü: a.a.b.b.a.+a.a.b.C. + a.a.b.b.a.C. tarzında kafiye düzenine bağlı, üç bentlik, onbeş mısralı, mısraları sekizer heceli bir nazım biçimi.

 
 
 
Telif Hakkı Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle