|
Edebiyat-ı Cedide -
Servet-i Fünun
|
|
AZERBAYCAN'ın Şuşa şehrinde doğdu. Babası ulemadan Mirza Hasan'dır. Şuşa, Tiflis okullarından sonra yüksek öğrenimini Fransa'da yaptı. «Jeune Turc» ve «Tercümanı Hakikat» gazetelerinin başyazarlığım yaptı. Tiflis'e döndükten sonra İsmail Gaspıralı, Hüseyinzade Ali, Merdan Topçubaşı, Hasan Bey Zerdanî ile birlikteTürkçülük çalışmalarına katıldı. İngilizler tarafından Malta'ya sürüldü (1918). Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul ve Yusuf Akçura ile «Türk Yurdu» ve «Türkocağı» dergilerini çıkardı. Üniversitede Türk - Moğol Tarihi, Hukuk-ı Esasiye ve Rusça okuttu. Milletvekilliklerinde bulundu. «Akın» gazetesini kurdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Tarihi profesörlüğünden emekliye ayrıldı (1933). İstanbul'da ölümüne dek (19 Mayıs) yazarlığını sürdürdü. Bütün yaşantısı boyunca Türk milliyetçiliği için çalıştı. Ahmet Ağaoğlu; tüm çalışmalarında ulusa dayanan devlet görüşünü, bireylerin hak ve özgürlüklerini savunur, Atatürk için : «Bizi kudretli elleriyle Batı medeniyeti çerçevesi içine soktu. Eskimiş, yıpranmış müesseseleri kaldırarak yerine canlı ve kudretli müesseseler koydu» görüşündedir. Başlıca eserleri : Şiî Mezhebi ve Menbalan (1892); İslâm ve Ahund (1900); İslama Göre ve İslâm. Aleminde Kadın (1901); Üç Medeniyet (1920); Hindistan ve İngiltere (1927); Serbest İnsanlar Ülkesinde (1931); Devlet ve Fert (1939); Etika (Kropatkin'den, 1931); Ben Neyim? (1939); İran ve İnkılâbı (1941); Türk Hukuk Tarihi (1941); Gönülsüz Olmaz (1941); İhtilâl mi? İnkılâp mı? (1942); Serbest Fırka Hâtıraları (1949).
|