|
İlkokul ve ortaokul dönemi değişik yerlerde geçen Hasan İzzettin Dinamo, Sivas İlköğretmen Okulu'nu bitirip (1931),Malatya ve Adıyaman'da iki yıl öğretmenlik yaptı. Daha sonra girdiği Gazi Eğitim Enstitüsü'nde yüksek öğrenimini yaparken, yasalara aykırı siyasal eylemde bulunduğu gerekçesiyle dört yıl hapis cezasına çarpıldı (1935). Tutuklanmalar ve kovuşturmalarla geçen yıllardan sonra İstanbul'a yerleşti (1949); geçimini, özel dersler vererek, çevirmenlik yaparak ve yazarlıkla sağladı. Hasan izzettin Dinamo, hece ölçüsünü kullanarak doğa ve sevi konularını işlediği ilk şiirlerini, Giresun'da çıkan İzler (1925) dergisi ile Servet-i Fünun, Adım ve Taştan dergilerinde yayımlamış, 1930 yıllarında gelişme gösteren toplumcu şiir anlayışı içinde ve serbest ölçüyü kullanarak yazdığı şiirleriyse Yeni Yol, İnsan, Sokak, Ses, Yeni Edebiyat dergilerinde yayımlanmış (1939-1942), uzunca bir ara verdiği edebiyat yaşamını, 1960'tan sonra, May, Papirüs, Sanat Emeği, Edebiyat Cephesi dergileri ile Cumhuriyet, Politika, Vatan gazetelerinde şiir ve eleştiriler yazarak sürdürmüştür. 1940 kuşağı toplumcu ozanlarının öncülerinden olan Hasan İzzettin Dinamo, şiirlerinde, zor koşullar altında geçen yaşamının gözlemlerinden yola çıkarak toplum, yurt ve dünya sorunlarını coşkulu bir dille yansıtmış, Kurtuluş Savaşı'nı konu alan Kutsal İsyan (1966-1967) adlı yapıtıyla romancı olarak da ün yapmış, sonraki romanlarında, şiirlerinde görüldüğü gibi kendi yaşamının izlenimlerini çıkış noktası yaparak, çağının toplumsal olaylarını gerçekçi bir biçimde dile getirmiştir. Eserleri: Şiir: Adsız Kitap (Vehbi Cem ve Mehmet Cevadla birlikte; 1931); Deniz Feneri (1937); Karacaahmet Senfonisi (1960); Özgürlük Türküsü (1971); Mapusanemden Şiirler (1974); Sürgün Şiirleri (1975); Gecekondumdan Şiirler (1976); Kavga Şiirleri (1977). Roman: Kutsal İsyan (8 cilt; 1966-1967); Ateş Yılları (1968); Savaş ve Açlar (1968); Kutsal Barış (7 cilt: 1972-1976; 1977 Orhan Kemal Roman Armağanı); Öksüz Musa (1973); Musa'nın Mapusanesi (1974); Koyun Baba (1976); Musa' nın Gecekondusu (1976); Açlık (1981); Türk Kelebeği (1981). Anı: 6-7 Eylül Kasırgası (1971); İkinci Dünya Savaşı'ndan Edebiyat Anıları (1984).Ayrıca, 1983 yılında, Goethe'den dilimize aktardığı Faust çevirisi
|