|
1907 yılında Gümüşhane'de doğan, ilköğrenimini memleketinde, ortaöğrenimim Darüşşafaka Lisesi'nde yapan Vasfi Mahir, 1930 yılında da Mülkiye Mektebi'nden mezun oldu. Memuriyet hayatına öğretmen olarak başladı. Ankara, İstanbul ve Kastamonu illerindeki liselerde edebiyat öğretmenliği, Malatya ve Eskişehir illerindeki liselerde de müdürlük yaptı. Bir süre de Millî Eğitim Müfettişliği görevini üstlendi. 1950 yılındaki genel seçimde Gümüşhane Milletvekili olarak meclise girdi. 1954'teki seçimleri kaybedince yeniden öğretmenliğe döndü ve Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nde Türk Dili ve Edebiyata dersleri okuttu. Son yıllarını büsbütün ilmî çalışmalara ayıran şair, 17 Temmuz 1961 tarihinde Ankara'da vefat etti.
Kocatürk'ün ilk şiiri Meşale dergisinde yayımlandı. Daha sonra altı arkadaşı ile beraber neşrettikleri Yedi Meşale adlı derginin daimî yazarlarından biri oldu. Tarihimizle ve kahramanlıkla ilgili şiirleri sevildi. Onun, Tunç Sesleri, Geçmiş Geceler, Bizim Türküler, Ergenekon ve Hayat Şarkıları hamasi, pastoral ve lirik şiirlerin iyi örneklerini içine alıyor. MUHTEŞEM KÜTÜPHANE Vasfi Mahir'in ömrünü yoğun bir şekilde harcadığı Türk edebiyatı incelemeleri ile ilgili eserleri, yazarın çalışkanlığı hakkında bir fikir verir: Türk Edebiyat Tarihi Tekke Şiiri Antolojisi, Saz Şiiri Antolojisi, Divan Şiiri Antolojisi, Divan Şiiri, Türk Nesri Antolojisi, Türk Edebiyatı Antolojisi, Yeni Türk Edebiyatı, Namık Kemal'in Hayatı, Namık Kemal'in Şiirleri, Ziya Paşa'nın Şiirleri, En Güzel Türk Manileri, Divan Şiirinde Meşhur Beyitler, Leylâ ile Mecnun, Yusuf ile Zelilin, Hüsn ile Aşk, Mevlid-i Şerif, Ömer Hayyam'ın Rubaileri, Hikâye Defteri, Şiir Defteri.
Kocatürk, liseler için edebiyat ders kitapları, dünya edebiyatını tanıtıcı kitapları, çocuk yayınları ile bazı tercümeleri yayınlandı. Yazarımızın öğretmenlik mesleğini tahlil ve tenkit eden Öğretmenin Ruhu, padişahların hayatlarını, kahramanlıklarını anlatan Osmanlı Padişahları'nın dışında yazarın, son şiirleri, deneme yazıları, hikâyeleri, makaleleri, çocukluk ve gençlik hâtıraları bulunuyor. Başlangıçtan Bugüne Kadar Türk Edebiyatı'nın Tarihi, Tahlili ve Tenkidi alt başlığıyla 1970'te basılan Büyük Türk Edebiyatı Tarihi adlı abidevî eser, yazarın yayınlatamadan hayata veda ettiği, ancak oğlu tarafından 1964'te yayınlanan Türk Edebiyatı Tarihi'nin genişletilmiş şeklidir. Dr. Utkan Kocatürk'ün tamamladığı ve 1970'te edebiyat dünyasına kazandırdığı 904 sayfalık bu eserde Türk edebiyatı bir bütün olarak görülür. Destanlar Devrinden, Orta Asya Türk Edebiyatı'ndan günümüze kadar edebiyatımızın topluca ele alındığı bu eser, önemli bir kaynak olmanın ötesinde Türk edebî mahsullerini bir arada görmek isteyenler için de kıymetli bir me'haz teşkil eder. Edebiyatımızı bütün kolları, çığırları ve akış yollarıyla inceleyen bu ilmî eserin farklı bir özelliği de diğer edebiyat tarihlerinde unutulan, hatırlanmayan kimi isimleri yâd etmesi ve haklarım teslim etmesidir. ŞİİRLERİNDEKİ TEMALAR Vasfi Mahir, bütün şiir kitaplarından yaptığı seçmelerle birlikte son şiirlerini Hayat Şarkıları adlı kitabında topladı. Kısmen serbest, genelde hece ile yazılan bu şiirlerin üç ana mevzuda toplandığını görürüz. Birincisi, Kahramanlık ve Vatan Şiirleri: "Yurt Türküsü", "Ankara Türküleri", "Türklüğe Kaside", "On Yılın Bayramında", "Asker Türküsü", "Uçak Türküsü", "Gemici Türküsü", "Köylü Türküsü" gibi isimler taşıyan bu şiirler, vatan sevgisi, memleket hasreti, kahramanlık duyguları, yurt savunması, şehitlik ve gazilik mertebeleri, kısacası hamasî diyebileceğimiz duygularla örülüdür. İstiklâl Savaşı'ndan yeni çıkmış bir neslin şairlerinin, bu konuda yoğunlaşmaları ve edebî ürünlerini daha çok bu sahada vermeleri oldukça tabiîdir. 1915-1930 yılları arasında yazılan şiirlerin büyük bir bölümünde bu temaları oldukça sık görürüz. Kocatürk'ün şiirlerinin ikinci kısmı sosyal muhtevalıdır. "Avşar Dayı", ""Öküzün Ölümü", "Kara Koyun Su İçmedi Ağladı", "Geyik Avı", "Garip Öldüren Çeşmesi" gibi adından da anlaşılacağı gibi kırsal kesim insanımızın meselelerini işleyen şiirler... Mehmet Emin Yurdakul ve Rıza Tevfik Bölükbaşı'nın ilk örneklerini verdiği pastoral şiirler bunlar. Vasfi Mahir de bu tarz şiirleriyle, köy ve kasaba insanın günlük hayatta karşılaştığı meseleleri işler. DUYGU YÜKLÜ ŞİİRLER Vasfi Mahir'in bu tür şiirlerin dışında "Kandilin Masalı", "Dervişin Gönlü", "Tabiat", "Mayıs Sabahı", "Göl", "Bülbül", "Bahçe", "Salıncak", "Mavi Kuş", "Ufuklar", "Yayla", "Akşam", "Uzak Ülke" gibi şiirleri de vardır. Bu şiirlerde his daha da ağır basmakta ve şiiriyetle birlikte edebî işçilik de görülmektedir. Ta-biatiyle şair bu şiirlerinde daha başarılıdır. Kocatürk'ün, şiir kitaplarının dışında manzum piyesleri, Türk edebiyatı tetkikleri, ders kitapları, dünya edebiyatıyla ilgili kitapları ve tercümeleri, çocuk edebiyatı örnekleri, öğretmenlik mesleği ile ilgili kitapları ve henüz günışığına çıkmamış çalışmaları, onun ne kadar velut bir edebiyat adamı olduğunu gösteriyor.
|
