|
Sözlük
|
|
{Antidisestablishmentarianism—Gr. anti- karşıt; L. dis- ayrı, bir yana, kopmuş; stabili- sabitleştirme, kurumlaştırma, İng. establish- sağlam bir temel üzerine oturtmak. Kurumlaştırmak, devletle ilişkilendirip yasal olarak gelir . sağlayabilecek duruma getirmek): Kurumlaşmışlıktan ayırmaya karşı gelmecilik; "Kiliseyi yasal olarak gelir sağlayabilen kurumlaşmış statüden ayırmaya karşı çıkma öğretisi" ve tasarı yandaşlığı-
Antidisestablishmentarianism deyimini İngiltere de Başbakan William Evlart Gladstone (1809-1898), 1869 da, Avam Kamarasında yaptığı bir konuşmada kullandı. Gerek İrlanda Kilisesini devletten ayırma konusu, gerekse Gladstone'un kullandığı bu terim İngilterede uzun süre hararetle tartışıldı. Protestanlık temeli üzerine oturtulan Anglikan Kilisesi devletin bir kurumu olarak kalırken Katolik İrlanda Kilisesi o yasa ile kurum statüsünden uzaklaştırıyordu.
Yirmi sekiz harfli antidisestablishmentarianism sözcüğü İngilizce en uzun sözcük olarak sözlüklere geçmiştir. Yukarıda 1. paragrafın son tümcesinde verilen tanımın tırnak içindeki bölümü İngilizce Standard Dictionary'den alınmıştır. Bu uzun terimin tartışması da çok uzun sürmüş, 1878 de Muhafazakar Partili (Tories) Başbakan Disraeli (1804-1881), Liberal Partiden (Whigs) Gladstone'u,"Kendi taşkın konuşma biçemi ve şişirme sözleri ile sarhoş olmuş, sadelikten uzak bir lafebesi" diye nitelendirmiştir.
|