|
Tanzimat Edebiyatımız; Yahya Kemal'in deyimiyle «Yenileşme Edebiyatımız» veya «Yenileme Dönemi Edebiyatımız» dır. Tanzimat edebiyatı ile; topluma yeni bir duyuş, düşünüş ve anlatış tarzı, yeni bir dünya ve insan anlayışı gelmiş; bütün edebiyatımız boyunca önemsenmemiş bulunan nesir dönemi başlamıştır. Avrupa düşünüş sistemi Tanzimat'la memlekete yayılmış, şiri toplumun görevinde bir araç olarak kullanılmıştır. Tanzimat Edebiyatında görülen biçim değişmeleri, «öz» ün değişmesi: den doğar. Batı uygarlığından alınan yeni duyuş ve görüşler, divan edebiyatının biçimlerile anlatılamazdı. Şinasi, Namık Kemal, Abdülhak Hâmit, Te fik Fikret, yeni özü, yeni biçimlere yerleştirmek zorunluğu içinde kaldılar. Çünkü yeni öz, yeni bir biçimi zorunlu kılıyordu. Tanzimat Edebiyatı'nın genel niteliklerini şöyle toplayabiliriz: edebiyatımıza, o zamana kadar bulunmayan, hikâye, roman, tiyatro, makale, fıkra, hatıra, eleştirme., gibi yeni türler girer. Günlük yaşam izlenimleri ön plana geçe Nesir ile nazım'da konu alam genişler. Halka halk diliyle hitabetmek düşüncesi uyanır. Sade dile, halk diline değer verilir. Eski edebiyat yıkılarak yerine toplumla ilgili edebiyat getirilir. Vatan, millet, hürriyet, halk sevgisi işlen Çeviri edebiyatı, gazetecilik, bu dönemde görülür
|