Türk edebiyatında hikâyenin masaldan kurtuluşu XIX. yüzyılın sonlarındadır. Batı anlayışında bizde ilk hikâye örneklerini verenler Ebubekir Hazım Tepeyran «Küçük Paşa», Nâbizade Nâzım «Kara Bibik», Sami Paşa­zade Sezai «Küçük Şeyler» anılmaya değer.

Türk Edebiyatı'nda, Batı anlamında roman ise, Tanzimat sonrası çeviriler ile başlar. Yusuf Kâmil Paşa'nın 1859'da Fenelon'dan çevirdiği Telemaque ilk eserdir Daha sonra çevrilenler İlk yerli romanımız Şemsettin Sami'nin 1872'de yayınlanan Taaşşuk-i Talat ve Fıtnat romanıdır. Bundan sonra 1874'de Ahmet Mithat'ın Hasan Mellah'ı, 1876'da Namık Kemal in İntibah'ı gelir. Türk edebiyatına hikâye gibi, roman türü de Tanzimat'la gelmiştir. Edebiyatımızın ilk roman yazarları Ahmet Mithat, Namık Kemal Recaizade Mahmut Ekrem, Samipaşazade Sezai'dir.

Tanzimat döneminin hikâye ve romanları genellikle yeni bir düzyazının gelişmesini, yepyeni bir duygu ve düşünce ortamını hazırlar. Topluma yol gös­terme, okuyucuları aydınlatıp yüceltme bu romanların ön planına alınır. Te­malar romantizmden natüralizme doğru uzanır. Namık Kemal, Ahmet Milimi Efendi, Şemsettin Sami romantik; Samipaşazade Sezai, Recaizade Mahmul Ekrem, Mehmet Murat realist; Nabizade Nâzım natüralist özellik gösterir.