|
Türk ressamı ve devlet adamı (İstanbul, 1841-lstanbul, 1907). On dört yaşında Tıbbiye Mektebi'ne girdi. Üstün başarı gösterip, bu arada resim sanatında özel yeteneğini ortaya koyduğundan, öğrenciliği sırasında, bu okulun resim öğretmeni yardımcılığına atandı. Resimleri, Padişah Abdülaziz'in dikkatini çekti ve onun isteğiyle, Paris'te Türk Öğrenciler için kurulmuş olan Mekteb-i Osmaniye'ye gönderildi. Boulanger ve Gerome gibi akademik sanat eğitimi veren atölyelerdeki dersleri de izledi. 1870'te Paris'te düzenlenen Evrensel Sergi'ye katıldı, istanbul'a dönüşünde piyade yüzbaşısı rütbesiyle Tıbbiye Mektebi'ne resim öğretmeni oldu. Ayrıca Bayezit, Zeyrek, Kaptan İbrahim Paşa ve Sultanahmet sanayi mekteplerinde resim dersleri verdi. Kolağası (kıdemli yüzbaşı) olarak Abdülaziz'in yaverliğini yaptı. 27 Nisan 1873'te İstanbul Sanayi Mektebi salonunda, Türkiye'deki ilk resim sergisini açtı (bu sergide kendi yapıtlarının yanı sıra, başka ressamların ve kendi öğrencilerinin resimlerine de yer verdi). İki yıl sonra, 1 Temmuz 1875'te bir sergi daha düzenledi. 1877'de dördüncü rütbeden Osmanlı nişanı aldı; bir yıl sonra da kaymakam oldu. 1890'da ferikliğe (tümgeneralliğe) yükseldi ve 1907 yılına kadar sarayda yabancı konuklar teşrifatçısı olarak görev yaptı. Şeker Ahmet Paşa, yapıtlarında yerel ve geleneksel özellikleri Batı'daki resim tekniğiyle özgün biçimde bağdaştırmıştır. Bu açıdan, çağdaşları arasında ayrı bir yeri vardır. Daha çok manzara ve natürmort türündeki resimleriyle tanınan sanatçı, bu resimlerinde doğalcı sanatın ayrıntılarına girmediği gibi, izlenimci sanatın kurallarından da uzak durmuştur. En ilgi çekici örneği'Orman tablosunda görülen bu eğilim, Doğu kökenli bir ressamın doğa karşısında "vahdet-i vücut" düşüncesini benimsemesinden kaynaklanır. Betimlemenin ince dokusuyla büyük geometrik yığmaların ön ve arka plan arasındaki derinlik bağıntıları, izleyiciyi parçadan bütüne, ayrıntıdan genele götürür. Natürmortları, Batı ressamlarının tablolarından, algılama yönüyle ayrılır. Kavun dilimleri, üzüm salkımları, özenle kesilmiş karpuzlar ve meyve kümeleri, bir "vecd" duygusunun anlatımı olarak "özel bir düzenleme" anlayışını yansıtır. Resimlerinde bir tür çağdaş nakkaş tutumu gizli olan Şeker Ahmet Paşa, Batı tekniğine uyum gösterirken.Doğu'ya bakış anlayışındaki özgün ve kişisel değerlerini ön planda tutmayı başarmıştır. Söz konusu değerler, yanında çalıştığı akademik ressamların (Boulanger ve Gerome) aşırı ciddi havasıyla bağdaşmadığı gibi, geleneksel betimleme sanatımızın katı kurallarıyla da açıklanamaz.
|
