|
Besteciler -
Yabancı Besteciler
|
|
Polonyalı piyanocu ve besteci (Zelazowa-Wola, Varşova yakınları, 1810-Paris, 1849).Önce kont Skarbek'in yanında, daha sonra da Varşova lisesinde fransızca öğretmenliği yapan Lorraine'li Nicolas Chopin'in oğlu Fryderic Chopin, üç kızkardeşiyle mutlu bir çocukluk dönemi geçirdi. Çok genç yaşta beste yapmaya ve ilk konserlerini vermeye başladı. 8 yaşında bir Polonaise yazıp yayımladı. Armoni ve kontrapunto çalışarak Bach'ın yapıtlarını ayrıntılarıyla inceledi. 1828'de bir Avrupa turnesine çıkarak, Berlin, Viyana ve Dresden'de konserler verdikten sonra Paris'e yerleşti (gençlik dönemi yapıtlarında da görülen ulusalcı tutumu, Varşova'nın Ruslar tarafından alındığının ilan edilmesinden sonra daha da güçlendi: Özellikle, Liszt'in "devrimci" diye nitelediği ünlü opus 10, do minör etüd 'de). Paris'te dönemin gözde salonlarına girip çıkan Chopin, Liszt ve Delacrobc gibi birçok sanatçıyla tanışıp dostluk kurdu (geçimini konserler ve piyano dersleri vererek sağlıyordu). 1835 yılında çıktığı Almanya turnesi sırasında, ailesini ziyaret etme fırsatı buldu. Paris'e dönünce George Sand'la ilişki kurdu ve baladlarının, etüdlerinin, polonezlerinin, bersözlerinin, sonatlarının büyük bir bölümünü Nohant'da sevgilisinin evinde kaldığı sırada besteledi. Vereme yakalanmış olduğundan, sağlığına iyi geleceği umuduyla 1838 kışını George Sand'la Balear adalarında geçirdi. Daha sonra yaşamını Paris ve Nohant'da sürdürdü; yapıtlarının çoğunu bestelediği Nohant' da Georges Sand'la ilişkileri günden güne bozulunca, sevgilisiyle ilişkisini keserek 1848'de Nohant'dan ayrıldı. Konser vermek için gitüği İngiltere'de hastalığı iyice ilerledi ve bitkin bir halde Paris'e dönerek, 17 Ekim 1849'da öldü. Bir piyano ustası olan Chopin, kusursuz virtüöz tipinin örneği sayılır; ama bu ustalığa, tekniği yüceltmek çabasıyla değil, müziğinin anlatımı klavyenin tüm olanaklarından yararlanmayı gerektirdiği için ulaşmıştır. Bestelerinde, süslenmiş olan ezgi, çoğunlukla danstan esinlenen ritimler, çok serbest ritim karışımları;ince bir armoni anlayışı, yoğun bir biçimde birbiri içinde erir ve tını ile anlatımın niteliklerine, hayranlık verici bir açıklık kazandırır. Lirizmi gereği romantik bir müzikçi olan Chopin, yalınlık kaygısı ve müziğini başka bir sanatla, özellikle de edebiyatla kaynaştırmak istememesi (Schumann'm tersine) nedeniyle de klasik bir müzikçi sayılır. Usta olarak iki besteciyi, Bach ve Mozart'ı kabul ettiğini söylemiş olan sanatçının besteleri, son derece güçlüdür. Birkaç oda müziği (Rossini'nin bir teması üstüne flüt için çeşitlemeler, viyolonsel ve piyano için bir sonat) dışında daha çok piyano için (orkestra eşliğinde, özellikle de solo olarak) beste yapan Chopin'in orkestra yapıtları arasında 2 konçerto, Büyük Polonez, La ci darem la mano (Mozart'ın Don Juan'ından) üstüne çeşitlemeler sayılabilir. Solo piyano için bestelediği yapıtlar çok sayıdadır ve bestecilik yaşamında büyük diziler oluştururlar: Klasik biçimde 3 sonat; beşliler çevriminin tonal dizisine göre (do majör, la minör, sol majör, mi minör, vb.) düzenlenmiş opus 28'in 24 prelüdü; tekniğini iyice yoğunlaştıran 27 etüd; 14 polonez; 51 mazurka; valsler; rondolar; scherzolar; noktürnler; baladlar; impromptuler (romantiklere özgü yeni biçimler); ayrıca Fantaisie - impromptu ya da opus 60 Barcarolle (son ve en güzel piyano yapıtı) gibi, dizilerden bağımsız besteleri vardır.
|
