Yunan asıllı İspanyol ressamı (Girit, Kandiye, 1540 - Toledo, 1614). El Greco adıyla tanınan Domenikos Theotokopulos'un doğduğu yıllarda Girit,Venedik Cumhuriyeti'nin ege­menliğine girmişti. 1560'a doğru, genç ressam, doğduğu adadan ay­rıldıktan sonra bir süre Venedik'te kalıp Tiziano, Tintoretto ve lacopo Bassano gibi ressamların çevresin­de yaşadı; 1570'e doğru Roma'ya yerleşti. Michelangelo'nun etkisi değilse de, Tiziano'nun "dersleri", sanatçının Bizans üslubunu hafif­letmesine katkıda bulunduysa da, o dönemde yaptığı tablolarda söz konusu üslubun etkilerinden tam anlamıyla kurtulmayı başaramadı: Körün Gözlerinin Açılması; Şamdanlı Delikanlı; vb.

Michelangelo'nun Son Yargı adlı yapıtının çevresinde çıkan bir tar­tışma sonucunda Roma'dan ayrıl­mak zorunda kaldığı sanılan ve 1575 dolaylarında İspanya'ya giden El Greco'nun o dönemde henüz geliş­memiş olan İspanyol resminden öğreneceği bir şey yoktu. 1580'e doğru Felipe II için İsa'nın Adına Tapınma (bu yapıt Felipe II'nin Düşü adıyla da anılır) ve Aziz Mauritius'un Din Uğruna Şehit Edilmesi (bu yapıt hükümdarın pek koşuna gitmedi) tablolarını yaptıktan sonra, bütün etkinliklerini, iktisadi, top­lumsal ve dinsel açıdan çok önemli bir kent olan Toledo'da sürdürerek bir atölye açtı; edebiyat dostları, müzikçiler arasında yaşadı. 1586'da Santo Tome kilisesi için.bir başyapıt olmasının yanı sarı, sanat tarihinin en ünlü tablolarından biri sayılan Orgaz Kontu'nun Toprağa Verilişi'ni yaptı: Kompozisyon iki bölüme ayrı­lır; alt bölümünde,yani yerde, Aziz Stephanus ve Aziz Augustinus, kontun ölüsünü özenle kaldırırlarken, onların arkasında bir insan kümesi cenaze törenine katılırken canlandırılmıştır. Üst bölümde, gökyüzü­nün, İsa'nın krallığına ölünün ru­hunu kabul edişi ve Vaftizci Yahya görülür. Tablonun eşsiz bütünlüğü, her iki bölüm arasındaki ilişkiden, bir bölümü öbürüne bağlayan ma­nevi havadan kaynaklanır. Artık ustalığının doruğuna erişmiş olan El Greco l591'de Talavera la Vieja kilisesinin mihrap arkalığını yapmaya başladı;1597 ve 1599 yıllan arasında da Toledo'daki San Jose şapelinin mihrap arkalıkları (Çocuk İsa'ya Kılavuzluk eden Aziz Yusuf; Meryem'in Taç Giymesi) üstünde çalıştı.