|
Asıl adı Piero di Benedetto da Borgo San Sepolcro olan ve Della Francesca olarak anılan Piero della Francesca, Floransa'da Domenico Veneziano'nun öğrencisi oldu. Piero di Benedotto olarak adına, ilk kez 1439'da Floransa'daki Santa Maria Nuova'nın kayıtları arasında raslandı ve böylece o tarihlerde, günümüzde yıkılmış olan Sarit'Egidio'nun koro yerinin fresklerini yapan Domenico Veneziano'nun (1400'e doğru-1461) yardımcıları arasında olduğu anlaşıldı. 1445'in başlarında Borgo Bağışlama Derneği, ileride Este, Montefeltro ve Malatesta ailelerinin koruması altına girecek olan sanatçıdan bir mihrap arkalığı yapmasını istediler. Günümüzde bu yapıt Bağışlama Çokkanatlısı (Borgo San Sepolcro) olarak bilinir. Piero della Francesca'nın aldığı ilk sipariş olan bu tablo, altın yaldızdan fon üstüne eski bir yönteme göre gerçekleştirilmiştir; ama figürlerinin daha o tarihlerde bile Rönesans resim evrenine bağlanan yapımıyla Ortaçağ'a özgü sanat anlayışına karşıdır. İsa 'nın Vaftizi ile Aziz Hieronymus ve Bağışçı Amadi'yle ilgili hiçbir belge bulunmadığı için, bu iki tablonun Çokkanatlı'yla aynı dönemde yapılmış olabileceği sanılmaktadır. Yapıtların fonlarında yer alan manzaraların, ön planlardaki insan figürlerinin belirginleşmesinde büyük payı vardır. Anlaşılması pek kolay olmayan Kırbaçlama 'nın yapılış tarihi tartışma konusudur. Kimilerine göre 1445'te, kimilerine göreyse 1456 ile 1460 arasında gerçekleştirilmiş olan bu yapıt, sanatçının yaşadığı dönemdeki, uzam gösterimi sorunlarına özgür çözümler getirmiştir. FRESKLER 1451'de Rimini'deki Tempio Malatestiano'nun freskini (Sigismondo Malatesta) bitirdikten sonra, Kero della Francesca, yaşamı boyunca gerçekleştirmiş olduğu başlıca yapıt sayılan ve Arezzo'daki San Frencesco Kilise-si'nin duvarlarında yer alan Gerçek Haçın İcat Edilmesinin Öyküsü'nü yaptı. Bu büyük ve ustaca gerçekleştirilen freskler çevriminde (1452 ile 1459 arasında yapıldı, 1466'da tamamlandı) sanatçının kendi buluşların kullandığı ve Giotto ileMasaccio' nun yürüdüğü yoldan kararlı bir biçimde ilerlediği anlaşılır. Adem'in Ölümünden Tebşir'e. Saba Melikesi' nin Kral Süleyman'a Kabulü'nden, Constantinus'un Düşü'ne kadar çeşitli konuları işlemiş olan sanatçının 1459'da papanın çağrısı üstüne Roma'ya gittiği ve orada dekorasyon çalışmalarına katıldığı bilinir ama bu çalışmalarla ilgili herhangi bir belge yoktur; üstelik Roma'da kısa süre kaldığı sanılır. 1460 ile 1470 yıllarında Borgo, Urbino ve Arezzo'ya giden ressam Diriliş (Borgo) adlı freskini Arezzo'daki son freskleri yaptığı sırada gerçekleştirdiği sanılır. URBİNO'DAKİ ÇALIŞMALAR Piero della Francesca, başlıca yapıtlarından birini de Urbino'da 1465'e doğru (belki de 1472'den sonra) gerçekleştirdi. Federico da Montefeltro ve Battista Sforza (Floransa) ikikanatlısı olarak adlandırılan bu yapıtın manzara resmine olduğu kadar portreye de büyük katkısı oldu. Urbino'da değişik dönemlerde kaldığı süreler içinde (1474, 1478) Senigallia Madonnası'nı (Urbino), İsa'nın Doğumu'nu (Londra), vb. yaptı. Resim alanındaki çalışmalarına ek olarak, sanatçı yaşamının son yıllarında De prospectiva pingendi'yi (Resimde Perspektif), ayrıca bir Matematik ve Geometri Kitabı ve latince olarak De Quinque corporibus regularibus'u yazdı. Vasari'ye göre 1487'den az bir süre sonra görme yeteneğini yitiren Piero della Francesca kör olarak öldü. Bu büyük Toscanalı ressamın ölümünden elli yıl kadar sonra unutulmuş olan yapıtları, ancak XX. yy'ın başlarında yeniden ilgi görmeye başladı.
|