|
Kumkapı Fransız Koleji'nde ve İstanbul Erkek Lisesi'nde orta öğrenim gören Pertev Nailî Boratav, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü' nü (1930) bitirdikten sonra, aynı fakülteye bağlı Türkiyat Enstitüsü'nde iki yıl asistan olarak çalıştı. Konya Lisesi'nde ve Erkek Öğretmen Okulu'nda edebiyat öğretmenliği yaptı (1932-1935) ve Konya'da başlatılan folklor araştırmalarına katkıda bulundu. Bu konuda incelemeler yapmak için gittiği Almanya'dan dönünce, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde, Türk halk edebiyatı doçentliğine atandı (1938); 1946'da profesör oldu; bu arada, Ankara'da çıkan Yurt ve Dünya dergisinde araştırma, inceleme, eleştiri yazıları yayımladı. Öğretim görevlisi olarak çalıştığı kürsünün kaldırılması üstüne üniversitedeki görevi de sona erdi (1948). A.B.D'ne giderek, 1952 yılına kadar Stanford Üniversitesi'ndeki Hoover Kitaplığı'nın Türkiye bölümünü ilişkin kuruluş çalışmalarını yönetti. 1952'de Fransa'ya geçerek Paris'te, Centrc National de la Recherche Scientifique'te (Bilimsel Araştırma Ulusal Merkezi) araştırma uzmanı olarak çalıştı ve Ecole Pratique des Hautes Fitudes'de, Türk halk edebiyatı ve Osmanlı belgeleri üstüne seminerler düzenledi. TÜRK HALK EDEBİYATI ÇALIŞMALARI Pertev Nailî Boratav, Türk halk edebiyatı ve folkloru araştırmalarını bilimsel temellere oturtmuş bir bilim adamı olarak, her kültürün kaynağında halk kültürünün bulunduğunu kanıtlamaya yönelik çeşitli araştırma ve incelemeler yapmıştır. Yayımlanan ilk yapıtı Köroğlu Destanı'nda (1931) Köroğlu'nun kişiliği çevresinde yaratılan destanların tarihsel olaylarla ilişkilerini ortaya koyan, Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyeciliği (1946) adlı araştırma kitabında, halk öykülerinin kaynaklarını, oluşumunu ve genel özelliklerini saptayan Boratav, Türk oyunları ve masalları üstünde kendi yöntemini uyguladığı sınıflandırma çalışmaları yapmış, Almanya'da Wolfram Eberhard'le birlikte hazırladığı Türk Masalları Katalogu 'nda uluslararası araştırmalara da olanak sağlayan 370'ten çok Türk masal tipini ortaya çıkarmıştır. Az Gittik Uz Gittik (1969) adlı derlemesinde yer alan inceleme yazısında, masaldan çağdaş öykü ve romana doğru uzanan evrimi bütün açıklığıyla gözler önüne seren Pertev Nailî Boratav, ulusal kültürümüzün sağlıklı gelişmesine yaptığı katkılarının yanı sıra, çalışmalarıyla kendini dünya bitim çevrelerine de kabul ettirmiş bilim adamlarımızdandır. Eserleri: Köroğlu Destanı (1931); Folklor ve Edebiyat (I. cüt 1939; II. cilt 1945); Bey Börek Hikâyesine Ait Metinler (1939); Halk Edebiyatı Dersleri (1942); İzahlı Halk Şiiri Antolojisi (1943; H. Vedat Fıratlı'yla birlikte); Pir Sultan Abdal (1943; Abdülbaki Gölpınarlı'yla birlikte); Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyeciliği (1946; Türk Masalları Katalogu (1953; Wolfram Eberhard'la birlikte); Zaman Zaman İçinde (1958; tekerlemeler, masallar); Le Tekerleme (Tekerleme, 1963); Az Gittik Uz Gittik (1969; masal derlemesi, inceleme); 100 Soruda Türk Halk Edebiyabatı (1969); 100 Soruda Türk Folkloru (1978); folklor ve Edebiyat (I. cilt 1982; II. cilt 1983; 1983 Sedat Simavi Vakfi Edebiyat Ödülü).
|