Yazar Cemil Meriç, 12 Aralık 1916'da Hatay Reyhanlı'da doğdu, 13 Haziran 1987'de İstanbul'da hayata veda etti. Tam adı Hüseyin Cemil Meriç'tir. Bazı yazılarında Fırsat Yoksulu takma adını da kullandı. Ailesi, 1912 Balkan Harbi sırasında Yunanistan/Dimetoka'dan Hatay'a göç etti. iki de ablası vardı: Zehra ve Nadide. Bir-yedi yaş çocukluğu Hatay'da geçti. Babası burada Ziraat Bankası müdürlüğü, sonra da mahkeme başkanlığı yaptı. 1923'te Reyhanlı Rüştiyesi'nde okula başladı. 1928'de ilkokulu bitirdi. Hatay'ın 1920-36 arası Fransız Mandasıyla yönetilmesi yüzünden öğrenimini Fransız liselerine özgü bir programla Hatay Sultanisi'nde yaptı. İstanbul'a gitti (1936). Üniversiteye giremedi. Pertevniyal Lisesi'ne yazıldı, bir süre 12. sınıfa devam etti. Burada, felsefede İhsan Kongar, tarihte Reşat Ekrem Koçu, edebiyatta Keyise İdali, Fransızca'da Nurullah Ataç'ın öğrencisi oldu, bakolarya sınavını verdi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümüne girdi. Kumkapı ve Kadırga öğrenci yurtlarında kaldı. Nazım Hikmet ve Kerem Sadi ile tanıştı. Onlar için kendi imzasını kullanmadan Gaston Jeze'in maliye, Stalin'in Pratik ve Teori adlı kitaplarını Türkçeye çevirdi. Parasını alamadı. İstanbul'da geçinebilmesi zordu, Mayıs 1937'de vapurla İskenderun'a döndü. Aynı yıl İskenderun'un Haymeseki adlı köyünde dokuz ay kadar ilkokul öğretmenliği yaptı, hemen hemen hiç öğrencisi yoktu. Aynı yıl İskenderun Tercüme Bürosu'na sınavla başkan yardımcısı oldu, Türkçe basını Fransızca'ya çeviren bir ekibin başında yer aldı, beş altı ay kadar bu işte kaldı.

1938 yılında Hatay bağımsız bir cumhuriyet olmaktadır. Türkiye'nin sancaktaki yöneticilerinin Türk olması için Fransızlar nezdindeki girişimi sonucu, Fransızlar tarafından Aktepe'ye nahiye müdürü olarak atandı. Müdürlüğü yirmi iki gün sürdü. Hatay Valiliği'nden gelen bir telefonla görevine son verildi. Reyhanlı'ya dönüp Ban Ayrancı köyünde ilkokul öğretmenliğine başladı Türk Hava Kurumu'nda sekreterlik, Belediyede kâtiplik gibi geçici görevlerde de bulundu.

1955'ten itibaren 38 yaşında görme yeteneğini yitirse de çalışmalarını ölümüne kadar sürdürü. Bunda öğrencilerinin büyük katkısı oldu. 1974 te emekliye ayrıldı.

Cemil Meric'in ilk yazısı 1936'da yerel Yenigün gazetesinde yayımlandı: "Geç kalmış bir muhasebe". Cemil Meriç, daha sonra 20. Asır Yeni İnsan, Hisar, Türk Edebiyatı, Yeni Devir. Pınar, Doğuş ve Edebiyat dergilerinde yazılar yazdı. Özellikle 1941’de İnsan ve Yücel dergisinde deneme ve eleştiriler yayımladı. 1941'de ilk yazısı "İnsan" dergisinde "Honore de Balzac "tan oldu. 1942-43 "Ayın Bibliyografyası" adlı dergide de çeviri eleştirileri yayımladı. Balzac ve Hugo'dan yaptığı çevirilerle bu alanda da yetenekli olduğunu gösterdi. Batı uygarlığını incelerken, dilin önemini ve bunun bir ulusun özü olduğunu gördü, savundu.

Cemil Meriç, makale ve inceleme ve araştırmalarıyla tanındı. Balzac, Victor Hugo vb. çevirileri yanı sıra inceleme kitapları da yayımladı. Doğu-Batı kültür­lerini yorumlayan, düşün adamı yanını belirten eserler yazdı. 1981 TYB Üstün Hizmet Ödülü, Kültürden İrfana ile 1986 TYB Yılın Fikir Adamı Ödülü verildi.

  Eserleri 

İnceleme-Deneme: Balzac (1942), Hind Edebiyatı (1964), Bir Dünyanın Eşiğinde (Hind Edebiyatı ve Hind ve Batı başlıklı bir bölümle bir­likte, 1976), Saint-Simon (1967), Bu Ülke (1974, 1985), Ümrandan İrfana (1974,1985,1986 TYB Yılın Fikir Adamı Ödülü), Mağaradakiler (1978), Kırk Ambar (1980, Türkiye Milli Kültür Vakfı Armağanı), Bir Facianın Hikâyesi (1981), Işık Doğudan Gelir (1984), Kültürden İrfana (1985), Sosyoloji Notları ve Konferansları (1993)