Yazar, edebiyat tarihçisi Nihat Sami Banarlı 1907'de İstanbul'da doğdu, 13 Ağustos 1974'te yine İstanbul'da yaşama gözlerini yumdu. Somyarkın olan soyadını Banarlı olarak değiştirdi. Ayrıca Emin Bayraktaroğlu imzasını da kullandı. Babası Mutasarrıf (Kaymakam) İlyas Sami Bey ile annesi Hafize Nadire Hanım'dır. Vefa Sultanisi orta kısmını (1924), İstiklal Lisesi'ni bitirdi (1927). Yüksek Öğretmen Okulu öğrencisi oldu. Ardından İÜEF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nnden mezun oldu (1930). Aynı yıl Edirne Lisesi'nde göreve başladı. Sonra Kabataş Lisesi ve 1943'te Galatasaray Lisesi'nde edebiyat öğretmenliği yaptı, 1946'da İstanbul Erkek Öğret­men Okulu'na atandı, Özel Işık ve Şişli Terakki liselerinde ders verdi. 1947'de İstanbul Eğitim Enstitüsü yanı sıra 1950'de İstanbul Yüksek Öğret­men Okulu'nda çalıştı. 1959-1962 arası İslami Türk Edebiyatı dersleri verdi. 1957'de Yüksek Öğretmen Okulu Müdürlüğüne getirildi. 1969'da kendi isteğiyle emekli oldu. Edebiyata ortaokul öğrenciliği yıllarında hece ve aruzla yazdığı şiirlerle yöneldi. Oyun ve öykü denemeleri yaptı. Kızıl Çağlayan ve Yuvanın Şarkısı adlı manzum piyesleri MEB'nin açtığı yanşmayı kazandı, bakanlık yayınları arasında kıtaplaştı (1933). Ayrıca Kızıl Çağlayan ("Bu Vatan Bizimdir" adıyla, yön. N. Saydam, 1958) film yapıldı.

İlk yazıları Edirne Halkevi'nin çıkardığı Altıok der­gisiyle görev yaptığı lise ve öğretmen okullarındaki dergilerde basıldı, istanbul'da Orhun, Ötüken, Atsız'da yazdı. 1940 sonrası Sedat Simavi'nin Yedigün dergisinde edebiyat sayfasını yönetti. Hürriyet'te "Edebi Sohbetler" başlığında yazılar yayımladı (1948). Liseler için hazırladığı edebiyat ders kitaplarıyla tanındı. Meydan dergisinde ede­biyat söyleşileri yazdı. Yahya Kemal Enstitüsü kurucularından olan Banarlı, şairin eserlerini on kitapta biraraya getirdi. MEB "1000 Temel Eser" ve "Çağdaş Türk Yazarları" komisyonlarında üye ve başkan olarak bulundu.

Nihat Sami Banarlı, yıllarca edebiyat öğretmeni olarak kazandığı bilgi birikimini edebiyat tarihi ve inceleme kitaplarına aktararak, bunları öğrencilerle paylaştı. Milli edebiyatın güçlenmesine katkıda bulundu. 1956'da istanbul Fetih Cemiyeti'nin kurduğu İstanbul Enstitüsü müdürlüğüne, yine aynı cemiyetin 1958'de kurduğu Yahya Kemal Enstitüsü müdürlüğüne getirildi. Yahya Kemal'in düzyazı ve şiirlerini on kitap olarak yayıma hazırladı.

1971'de kurulan Kubbealtı Cemiyeti'nin edebiyat kolu başkanlığına seçilerek Cemiyetin yayın organı Kubbealtı Akademi Mecmuası müdürlüğünü yaptı.

  Eserleri

Edebi Bilgiler (1940), Resimli Türk Edebiyatı Tarihi (1948), Metinlerle Türk Edebiyatı (1951,1954, üç cilt), Yahya Kemal Yaşarken (1959), Yahya Kemal'in Hatıraları (1960), Türkçenin Sırları (1971), Şiir ve Edebiyat Sohbetleri (1982), Bir Dağdan Bir Dağa (1984), Tarih ve Tasavvuf Sohbetleri (1984), Kültür Köprüsü (1985).