|
Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü'nün son sınıfında öğrenim gördüğü sırada Paris'e giderek (1958] seramik, sanat tarihi ve felsefe konularında çalışmalar yapan Ferit Edgü, yurda dönüp askerlik görevini yedeksubay öğretmen olarak Hakkâri'de yaptı. Askerlik görevini tamamlayınca yeniden Paris'e giderek 1968'e kadar orada kaldı. O tarihte yurda dönerek bir reklam şirketinde çalışmaya başladı. Daha sonra, kendi kurduğu reklam şirketini ve Ada Yayınları'nı yönetti. Yayıncılık alanında yenilikçi bir tutum izleyerek, az sayıda ve iyi kâğıda basılmış, ayrıca özel olarak numaralanmış sanat-edebiyat kitapları yayımladı; özellikle resim sanatına, resimli-desenli kitaplara ağırlık verdi. YAZARLIĞI İlk şiiri 1952 yılında Kaynak dergisinde, ilk öyküsü de 1954 yılında Yeni Ufuklar dergisinde yayımlanan Ferit Edgü, daha sonra öykü, roman ve deneme dallarında ürün verdi. Özellikle, yedeksubay öğretmenüği sırasındaki köy yaşamından esinlenerek yazdığı Kimse (1976) ve O (1977) adlı romanlarmdaki açık, yalın ve şiirsel anlatımıyla dikkati çekti. Gerek öykü, gerek romanlarında.yerleşik değer yargıları ve kalıplaşmış yaşama biçimleriyle ters düşen bireyin bunalımını işledi. Ferit Edgü'nün yapıtlarında kapalı ve tepkisiz kişilikleriyle belirginleşen bireylerin, bazen bir kaçışa, bazen de aldırmazlığa sığındıkları, toplumsal yaşayış içinde kişiliklerini korumak için bireysel dünyalarına kapandıkları ve kendilerini topumdan yalıtmaya çalıştıkları gözlenir; bu tutumlarıyla "tek bir gerçekliğin olmadığı"nı savunarak ve "gerçekteki düşle, düşteki gerçeğin" peşine düşerek etkin olmayan bir savaşımı yeğlerler. Bir başka deyişle, Ferit Edgü'nün kişileri, geleneksel çileciliğin çağdaş temsilcileri gibidirler. Şiirlerini Ah Min'el Aşk (1978) adlı kitapta, sanat ve edebiyat üstüne yazdığı denemeleri de Ders Notları (1978) ile Yazmak Eylemi (1980) adlı yapıtlarda toplamış olan Ferit Edgü'nün ayrıca, değişik dergilerde yayımlanmış resim sanatı üstüne yazıları ve çeşitli yazarlardan yaptığı çevirileri de vardır. RESSAMLIĞI VE SANAT YAZARLIĞI Ferit Edgü'nün şiir, öykü, roman, deneme yazarlığının yanı sıra, plastik sanatlarla, özellikle de resimle ilgisi, ilk gençlik yıllarına uzanan ve Güzel Sanatlar Akademisi'nde gördüğü sanat eğitiminden kaynaklanan çalışmalara dayanır. Ressamlığı ve sanat yazarlığı, bu alandaki uğraşları içinde, birbiriyle kolayca örtüşür. Ressam yönü, sanat yazarlığında ona, sanatçı-yazarlara özgü bir terminoloji esnekliği, bir yorum özgünlüğü sağlamıştır. Anlatımcı bir çizgide gelişen ilk resimlerinin yerini sonradan, soyut fırça tuşları ve nerdeyse "tekrenkli" diye nitelenebilecek ton değişiklikleri almış, bu dönem resimlerine ayrıca, Doğu kültürlerini anıştıran simgeci işaretler ya da "arkaik" kökenli bir duyarlık birikimi de, zaman zaman belirli ölçülerde yansımıştır.
|
