|
Galatasaray Lisesi'ni bitirdikten (1953) sonra yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde tamamlayan (1960) Tahsin Yücel, aynı bölüme asistan olarak girdi. 1972'de doçent, 1978'de de profesör unvanını aldı. Öğrenciliği sırasında çok sayıda kitap çevirerek geçimini sağladı. Varlık, Mavi gibi dergilerde yayımladığı yazılarla tanındı. Tahsin Yücel yazı yaşamına, Varlık Yayınevi'nin yılbaşlarında bir antoloji niteliğinde çıkardığı Yeni Hikâyeler (1950) kitabında iki öyküyle ve Varlık dergisinde aynı yıl yayımlanan kasaba notlarıyla başladı. Öykülerinde, anılardan da yararlandığı izlenimini veren bir üslupla zorlu yaşam koşullarıyla sarmalanmış kasaba insanını anlattı. İnsanın iç dünyasındaki dinamiklerin belirlediği bireyselliğini, dış dünya ile ilişkilerini verdi. Kimi öykülerinde, bu konu çerçevesini mecazlı bir dille işledi. Tahsin Yücel'in Mutfak Çıkmazı (1960) adlı romanı, geleceği parlak olan bir gencin, sevdiğinin başkasıyla evlenmesi nedeniyle ruhsal çöküntüye uğrayarak kendisini yemek yapmaya vermesini anlattığı, kişinin içsel dramını ruhbilimsel yana da ağırlık vererek işleyen bir yapıttır. Öykülerinde tümce yapısı sağlam, arı bir dil kullanan Tahsin Yücel, gözlemden çok imgelemine yaslandı. Tahsin Yücel'in ayrıca deneme, inceleme yazıları, eleştiri tekniği konusunda çalışmaları, edebiyat göstergebiliminin çeşitli kavramlarından yararlanan metin yorumları ve çözümlemeleri vardır.
Eserleri: Öykü: Uçan Daireler (1954); Haney Yaşamalı (1955; 1956 Sait Faik Hikâye Armağanı); Anadolu Masalları (1957); Düşlerin Ölümü (1958; 1959 Türk Dil Kurumu Öykü Ödülü); Yaşadıktan Sonra (1969); Dönüşüm (1975); Vatandaş (1975); Ben ve Öteki (1983). Aykırı Öyküler (1989) Komşular (1999) Roman:Mutfak Çıkmazı (1960). Peygamberin Son Beş Günü (1992) Bıyık Söylencesi (1995) Deneme-inceleme-eleştiri: Dil Devrimi (1968; Dil Devrimi ve Sonuçları adıyla geliştirilmiş yeni basımı, 1982); L'Imaginaire de Bernanos (Bernanos'un İmgelemi; 1969); Figures et messages dans La Comedie humaine (İnsanlık Güldürüsünde Yüzler ve Bildiriler, 1973); Yazın ve Yaşam (1976); Anlatı Yerlemleri (1979); Yapısalcılık (1982); Yazının Sınırları (1983).Söylemlerin İçinden (1998) Salaklık Üstüne Deneme (2000)
|