|
İlköğrenimini.aralarında Amerikan ve Fransız kolejlerinin de bulunduğu çeşitli okullarda yaptıktan sonra bir süre Heybeliada Bahriye Mektebi'nde okuyan, ardından da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bö-lümü'ne giren Necip Fazıl Kısakürek, buradaki öğrenimini yanda bırakıp, 1925'te Milli Eğitim Bakanlığı'nın açtığı sınavı kazanarak Paris'e gitti. Bu kentte başladığı felsefe öğrenimini bütünlemeden, bir yıl sonra yurda dönerek İstanbul'da ve Ankara'da çeşitli bankalarda çalıştı (1926-1939). Bu dönem içinde on yedi sayı süren Ağaç adlı edebiyat dergisini çıkardı.1939-1943 yılları arasında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Ankara Devlet Konservatuvarı, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde öğretmenlik, Son Posta, Yeni İstanbul, vb. gazetelerde fıkra yazarlığı yaptı. 1943'te yayımlamaya başladığı Büyük Doğu adlı edebiyat dergisini 1945'ten sonra siyasal bir dergiye dönüştürdü. Burada yayımladığı bazı yazıları nedeniyle birçok kez yargılanıp tutuklandı. 1980'de Kültür Bakanlığı Büyük Ödülü'nü, İman ve İslam Atlası (1981) adlı yapıtıyla da 1981'de Milli Kültür Vakfı Kültür Armağanı'nı aldı. Cumhuriyet döneminin ilk şairleri arasında ünlü bir ad olarak yer alan Necip Fazıl Kısakürek, XIX. yy. Fransız şiirinin özellikleriyle Türk halk şiirinden gelen yapı özelliklerini kaynaştırarak kurduğu ilk şiirlerinin içeriğinde kişinin iç dünyasını verme ustalığını gösterdi. Ünlü "Kaldırımlar" adlı şiirinde de görüleceği gibi yalnızlık, korku, ölüm konularım işledi. Büyük bir kentte tek başına kendi trajedisini yaşayan birinin iç dünyası ile dış dünyasının somut karşılığını bulmak için arayışa geçişini ve bireyin etten bir kalıp olup ince bir ruha yöneldiğini sergiledi. Daha sonraki yıllarda gizemci duyguların egemen olduğu metafizik şiirler yazdı. Bu özellikleriyle kimi edebiyat araştırmacılarına göre, insana ve doğaya açılan şiirin karşısında yer aldı. Hece ölçüsünü, tat veren bir söyleyiş ustalığıyla kullanmasına karşın, içerik açısından giderek kalıplaşmış bir düşünce yinelenmesine düştü. 1932'de yayımladığı Ben ve Ötesindeki şiirlerden sonra yazdıklarında, gelişen Türk şiirini yakından izlemediği ve siyasal tartışma ortamında yazdığı düzyazıları nedeniyle şiirini ikinci plana ittiği görüldü. Bu döneme ilişkinşiirlerini Sonsuzluk Kervanı (1955) ve Çile (1962) adlı kitaplarda topladı. Çeşitli tiyatro oyunları, öyküler, incelemeler, vb. de yazan Necip Fazıl Kısakürek, Tohum (1935) adlı oyununda, Fransız işgali sırasında, Maraş'ta geçen bir sevgiyi işledi. Bir Adam Yaratmakla (1938) ölüm saplantısını konu edindi.Nam-ı Diğer Parmaksız Salih' te (1949) kumar tutkusunu ele aldı. Ozanın tiyatro alanındaki son yapıtları da, şiirinde olduğu gibi siyasal düşüncelerinin aracı oldu. Eserleri: Şiir: Örümcek Ağı (1925); Kaldırımlar (1928); Ben ve Ötesi (1932); Sonsuzluk Kervanı (1955); Çile (1962); Şiirlerim (1969). Oyun: Tohum (1935); Bir Adam Yaratmak,Künye (1940); Sabırtaşı (1940; 1947 CHP Piyes Yanşması'nda birincilik kazandı); Para (1942); Nam-ı Diğer Parmaksız Salih (1949); Reis Bey (1964); Siyah Pelerinli Adam (1964); Ahşap Konak (1964); Yunus Emre (1969); Abdülhamit Han (1969); Kanlı Sarık (1970); Mukaddes Emanet (1971) Öykü: Birkaç Hikâye, Birkaç Tahlil (1933); Ruh Burkuntularından Hikâyeler (1965); Hikâyelerim (1970). Anı, deneme, inceleme, fıkra: Namık Kemal (1940); Çerçeve (1940); Halkadan Pırıltılar (1948); Çöle İnen Nur (1950); 101 Hadis (1951); Cinnet Mustatili (1955); Büyük Doğuya Doğru (1959); İlim Beldesinin Kapısı Hazre-ti Ali (1964); Ulu Hakan II. Abdülhamit Han (1965); Büyük Kapı (1965); Peygamber Halkası (1968); Tanrı Kulundan Dinlediklerim (1968); Binbir Çerçeve (1968); Türkiye'nin Manzarası (1968); O ve Ben (1974); Hitabe (1975); Babıali (1975); İhtilal (1976); İman ve İslam Atlası (1981)
|