Felsefe

Fotoğraf

Şevket Süreyya Aydemir PDF Yazdır e-Posta
Edebiyat - Yazarlar

İlk ve orta öğrenimini Edirne'de ta­mamladıktan sonra Edirne'deki Öğ­retmen Okulu'nda okurken askere alınan Şevket Süreyya Aydemir, Kafkas cephesinde 4 yıl yedeksubay olarak görev yaptı; askerlik dönüşünde,yarıda kalmış olan öğrenimini bitirdi (1919). Kırklareli'nde ve Azerbaycan'da öğretmenlik yaptı (1919-1920); Moskova İktisadi ve Sosyal Bilimler Yüksek Okulu'nda öğrenim gördü (1921-1924). Türkiye' ye döndükten sonra Aydınlık dergisinde yazmaya başladı; dergi "Takrir-i Sükun Yasası"nın çıkarılmasıy­la kapatılınca, Şevket Süreyya Ayde­mir de dergi yazarlarından olduğu için tutuklandı; İstiklâl Mahkemesi tarafından on yıl hapse mahkum edildiyse de, cezası daha sonra ba­ğışlandı (1927). Milli Eğitim Bakanlığı'nda görev aldı; kuruluşuna katkı­da bulunduğu Ankara Ticaret Lisesi'nde müdürlük ve öğretmenlik yaptı (1930-1937). Ankara Belediye­si iktisat müdürlüğü (1930-1936), İktisat Bakanlığı Sanayi İnceleme Kurulu başkanlığı (1938-1947), Baş­bakanlık Yüksek Denetleme Kurulu üyeliği (1947-1951) görevlerinde bu­lundu. Emekliye ayrıldıktan (1950) sonra Ankara yakınlarında çiftçilik­le uğraştı ve çeşitli incelemeler yaptı; bir süre Yön (1960) dergisin­de, ölümüne kadar da Cumhuriyet gazetesinde yazılar yayımladı.

KADRO HAREKETİNİN ÖNDERİ 

Şevket Süreyya Aydemir, 1932 yılın­da arkadaşları Burhan Asaf (Belge), İsmail Hüsrev (Tökin), Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Vedat Nedim'le (Tör) birlikte Türk basın ve siyaset tarihine "Kadro Hareketi" adıyla geçen aylık düşünce dergisi Kadro' yu çıkarmaya başladı (bu derginin yayını 1943 yılına dek sürmüştür) ve bu dergide iktisadi devletçilik görü­şünü savundu. Şevket Süreyya Aydemir'e göre bağımsızlığına yeni ka­vuşan ülkeler, ancak planlı, dene­timli bir devlet iktisadı içinde bütün­lüklerini kazanabilirlerdi; ileri bir teknolojiye ve planlı bir iktisada sahip olabilmek için de, devrimin düşünce sistemini benimsemiş bir kadronun yaratılması ve yönetimin bu kadroya devredilmesi gerekliydi (yazar, bu. konulara ilişkin olarak Kadro'da yayımladığı yazılarını İn­kılâp ve Kadro adlı yapıtında topla­mıştır) . 

ANI—ROMANLAR VE YAŞAMÖYKÜLERİ 

Şevket Süreyya Aydemir roman tü­ründe de iki yapıt ortaya koymuştur. Bunlardan Suyu Arayan Adam'da (1961) kendi yaşamöyküsünü anla­tan yazar, "bir ömrün hikâyesi için­de bir çağın tarihini vermeyi" amaç almıştır. Tartışmalara yol açan ve anı-roman türünde yazılmış olan Toprak Uyanırsa (1963) adlı kitabındaysa, idealist bir köy öğretmeninin bir köyün kalkınmasındaki öncülü­ğünü dile getirmiştir. Ama yazar gerçek ününü, yakın çevrelerinde bulunduğu tarihsel kişilerin (Musta­fa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Adnan Menderes, Enver Paşa) yaşam-öykülerini, dönemlerinin genel yapı­sını ve eğilimlerini belcelere daya­narak anlattığı romankırıyla kazan­mıştır.

 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle