Gönen Köy Enstitüsü'nü (1948) ve Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Türk­çe Bölümü'nü bitiren (1955) Fakir Baykurt, ortaokul ve liselerde öğretmenlik, ilköğretim müfettişliği yaptı.1962'de A.B.D'nde görsel-işitsel ders araçları ve yetişkinler için yazma eğitimi konusunda bir yıl sü­reyle öğrenim gördü. Yurda dönün­ce yeniden ilköğretim müfettişliğine başladı. 1965'te Türkiye Öğretmen­ler Sendikası'nın (T.Ö.S.) kuruluşu­na katıldı ve sendikanın genel baş­kanı seçilerek bu görevi altı yıl sür­dürdü. Bu arada Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu genel başkanlığına da getirildi ve Milli Folklor Enstitüsü'nde uzman, Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde Halkla İlişkiler ve Yayım müdürü olarak çalıştı. 1971 yılında tutuklandı; yargılanıp 1974'te beraat etti. 1978' de Kültür Bakanlığı danışmanlığı yaptı; 1979'da eğitim uzmanı olarak Almanya'ya gönderildi. Edebiyata şiirle başlayan (1945), sonra köy notları ve öyküler yazan Fakir Baykurt, 1955'te ilk öykü kita­bı Çilli 'yi yayımladı. Öykü çalışma­larını sürdürdüğü yıllarda romana da yönelerek,1958'de Yılanların Öcü romanıyla Yunus Nadi Roman Yarışması'nda birincilik kazandı. O tarihten sonra edebiyat alanındaki çalışmalarını yoğunlaştırarak ro­man, öykü ve denemeleriyle kırsal kesim insanının yaşamını ve sorun­larını dile getirdi. Başlangıçtaki yalın gerçekçilik ve anlatıcılık tutu­munun yerini, zamanla gerçekçiük ve çözümleyicilik alırken, olayları kişilerin tutum ve davranışlarıyla vermeye yöneldi.  

Eserleri: 

Roman: Yılanların öcü (1959; 1958 Yunus Nadi Roman Yarışması'nda birincilik); Irazcanın Dirliği (1961); Onuncu Köy (1961); Amerikan Sar­gısı (1967); Kaplumbağalar (1967); Tırpan (1970; 1970 TRT Sanat ödül­leri Yarışması'nda Başarı ödülü ve 1971 Türk Dil Kurumu Roman Ödülü; 1980 Avni Dilligil Tiyatro Ödülü); Köygöçüren (1973); Keklik (1975); Kara Ahmet Destanı (1977; 1978 Orhan Kemal Roman Armağa­nı); Yayla (1977); Yüksek Fırınlar (1983). 

Öykü: Çilli (1955); Efendilik Savaşı (1959); Karın Ağrısı (1961); Cüce Muhammet (1964); Anadolu Garajı (1970); On Binlerce Kağnı (1971); Can Parası (1973; 1974 Sait Faik Hikâye Armağanı); İçerdeki Oğul (1974), Sınırdaki Ölü (1955); Gece Vardiyası (1982); Barış Çöreği (1982).

Deneme: Efkâr Tepesi (1960); Şamar Oğlanları (1976).

Çocuk romanı: Topal Arkadaş (1964); Sarı Köpek (1964); Sakarca (1976); Yandım Ali (1979).