|
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız ve Roman Dilleri ve Edebiyatları Bölümü'nü (1946) bitiren Adnan Benk, aynı bölümde asistanlık yapmağa başladı. 1950'de doktor, 1954'te doçent oldu. 1982 yılında emekli olarak İstanbul Üniversitesi'ndeki görevinden ayrıldı. ÇOKYÖNLÜ BİR YAZAR VE SANATÇI Öğretmenliği, bilim adamlığı, eleştirmenliği, belgesel film yönetmenliği, çevirmenliği, ansiklopedi yöneticiliği, seramikçiliği, vb'yle çokyönlü bir yazar ve sanatçı olan Adnan Benk, edebiyat metnine yaklaşım biçimi ve edebiyat metninin çözümlenmesi konusundaki görüşlerini ilk olarak İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin yayınladığı Garp Filolojileri Dergisi'ndeki (1947) ve Dialogues (1949-1954; fransızca) dergisindeki yazılarında açıkladı; o dönemde özellikle, "eleştiri yöntemleri" adı altında toplanabilecek sorunlarla ilgilendi; okurun yapıt içinde yaratılmasını, bu yaratılma açısından yapıtın değerlendirilmesini, yani yapıtın başarısını o yapıtın okuru yaratma gücüne bağlamayı öne alan bir eleştiri anlayışı ortaya koydu: "Hamilkar'm Hazinesi. Metin Tahlili" (1947); "La Courbe de la creation. Essai de methodologie litteraire" ("Yaratı Eğrisi. Edebiyat Yöntembilimi Denemesi", 1949); "Lego, Ergo, Sum" ("Okuyorum, Demek ki Varım", 1951); "Le Point de vue" ("Bakış Açısı", 1953); vb. Sonraki yıllarda, Yeditepe, Ataç, Küçük Dergi, Dost, Yeni Ufuklar dergilerinde ve Dünya gazetesinde (1953-1960) edebiyat, tiyatro, sinema, plastik sanatlara yönelik eleştiri ve deneme yazılarını sürdürdü; sanat yapıtlarını yukarda sözü edilen eleştiri anlayışı içinde değerlendirirken, saptadığı tutarsızlıkları, "işlevsel olmayan" öğeleri, "yanlışlıklar"! sert bir dille belirtmekten kaçınmadı. 1960 yıllarında belgesel film çekintiyle ilgilendi ve Ben Asitavandas filmiyle 1965 Uluslararası Padova Film Festivali'nde ikincilik ödülü kazandı.1967 yılında Meydan-Larousse Büyük Lügat ve Ansiklopedi'sinin çeviri bölümünü yöneterek, birçok ansiklopedici ve çevirmenin yetişmesine, Türkiye'de ansiklopediciliğin gelişmesine büyük katkıda bulundu. Balzac, Valery, Sartre, Salinger, Marquez, vb. yazarlardan dilimize pek çok çeviri kazandırdı.Sabri Esat Siyavuşgil'le birlikte hazırladığı L'Ame turque d travers les nouvelles (Öyküler Arasında Türk Ruhu, 1953) adlı kitapta, Sait Faik, Samet Ağaoğlu, Vüsat O. Bener, Tarık Buğra, Refik Halit Karay, Orhan Kemal, Yaşar Kemal'in öykülerini fransızcaya çevirdi. 1982 yılında Çağdaş Eleştiri dergisini yönetmiştir. olan Adnan Benk, eleştiriyi yazar-yapıt ilişkisinden kurtararak bilimsel bir temele oturtmaya çalışmakta, bu arada özellikle yazarlar ve sanatçılarla yaptığı konuşma ve tartışmaları yayınlayarak sanat, edebiyat, müzik, resim, vb. konulardaki "yerleşik" değerleri sarsmaya uğraşmaktadır.
|