|
RÖPORTAJ bir gazetecinin herhangi bir yeri, bir kurumu gezerek, orada gördüklerini kendi görüşlerile birleştirerek gazetesine yazmasıdır. Bir sanat değeri taşıyan bu yazılar, çok defa resimlidir. Röportaj yazarı, gördüklerinin resimlerini de çekerek yazısı ile birlikte gazetede veya dergide çıkmasını sağlar. Röportajı, son yüzyılda, gazeteciliğin ortaya çıkardığı, hergün biraz daha gelişen yepyeni bir yazı türü sayabiliriz. Röportaj kelimesi bize Fransızca'dan geçmiştir. Fransızca reportage; günün notu, günün raporu, gazete muhabiri anlamındadır. Sanatçı röportajını yaparken bir amaç güder bu bir topluluğu, bir bölgenin özelliklerini anlatmak olabileceği gibi, önemli önemsiz kişilerin herhangi bir konudaki görüşlerini okuyucuya aktarabilmek de olabilir. Yurdumuzda romancı, hikayeci, düşünür ve yazarlarımız çeşitli konularda sık sık röportajlar yapmaktadırlar. Okul gazeteleri için de bu yazı türünden faydalı sonuçlar alınabilir. Röportaj inanç verir. Augustine'e göre «İnanç, görmediğimize inanmaktır. Bunun armağanı da inandığımızı görmektir.» Röportaj; en geniş anlamile, haberin büyütülmüşüdür. Ancak röportajı haberden ayıran belirli özellikler vardır: Röportajcı, yazılarına kendi görüş, bilgi ve fikirlerini de katabilir. Röportajda en önemli özellik; belletme, tanıtma ve tasvir bakımlarından inanç uyandırmaktır. Bunun için röportaj yazarının, yazdıklarının doğruluğunu ispatlıyan fotoğraflarla konuyu, olayları tesbit etmesi gerekmektedir. Sinema ile televizyon toplumsal hayatta, iyi bir röportaj aracıdır. Sinemada yeni dünya haberleri adı altında gösterilenler, tasvirsiz, benzetmesiz, saf bir röportajdır. RÖPORTAJ YAZMA
Röportaj yazılarında; yazının ilgi çekici bir nitelik taşıması, resimlerle süslenmesi ilk aranan özelliktir. Fakat iyi bir röportaj, uzun araştırmalardan, uzun çalışmalardan sonra yapılabilir. Örneğin, bir yerin röportajım yapmak istiyen yazar; o yerde bir süre kalmalı, o yerin her şeyiyle, insanları, hayvanları, bitkileri, folkloru, dedikodusu, geçimi, ölümü kalımı gibi her türlü yaşantıları ile yakından ilgilenmeli; o yeri o yerdeki bir insan kadar şivelerine, konuşmalarına, günlük hayatlarına varıncaya kadar öğrendikten, doküman topladıktan sonra röportajını yazmaya başlamalıdır. İyi bir sanatçı olmıyan iyi bir röpartaj yazamıyacağı; röportajın edebiyatın gelişmekte olan en zor kolu olduğu bilinmelidir. Röportajcılıkta asıl ustalık anlatılacakların ortaya konuluşundadır. Röportajcı herkesin gördüğünü en usta bir biçimde anlatmak gücünde olmalıdır. Röportaj yazarı; bir hikâye, bir roman yazarı kadar hür değildir. Konusu ile çerçevelidir. Ustalık yanı konuyu eritebilmesine bağlıdır.Bir röportaj; konu olarak insanı, eşyayı, bir yeri ayrı ayrı ele aldığı gibi, her üç konuyu da bir arada işliyebilir. Bir veya birkaç kişiyi, konu alan röportaja insan röportajı; eşyayı konu olarak alan röportaja eşya röportajı, bir yeri anlatana yer röportajı adı verilebilir. Eşya röportajlarında, bütün yük yazarın omuzlarındadır. Eşyanın en belirli ayrıntılarını yakalaması, eşya ile yakından ilgilenmesi; o eşya üzerinde gerekli bilgileri edinmesi; eşyayı konuşturabilme yeteneğinde olması; kendisinde bir hikayeci niteliğinin bulunması gerekmektedir. Ayrıca günlük olayların etkisile yazılan aktüel röportaj, yazarın günlerce devam ettirdiği seri röportaj şekilleri de vardır.
|