BİYOGRAFİ; bir kimsenin hayatını anlatan yazı, ünlü bir şahsm hayatının derlenip toplanıp anlatılması; tanınmış, sevilmiş hayatın­da örnek olmuş, eserler yazmış, ün bırakmış kişileri tanıtmak gayesiyle yazılan yazılardır; yurtlarına, insanlığa büyük hizmetleri dokun­muş önemli kişilerin çalışmalarım, hayatlarını anlatan yazılardır. Türkçesi Yaşamöyküsü'dür.

Biyografi eserleri, çoğunlukla, hayat için en güzel örnekleri verirler.Büyük insanların, biyografileri yardımcı ve yol gösterici özellikle­nle son derece faydalıdır. Bunlar yüksek hayali, yüksek düşünüşü, kendi nefisleri için ve dünyanın iyiliği için enerjik hareketleri teşvik ederler. Kendi kendine yardım, gayeye doğru sebatla yürümek, kararlı çalışma üzerine bunlardan değerli örnekler alınabilir.

Genç biyografi okurları, büyük bir adamın kişiliğini belirten genç­lik olaylarını okumayı severler. Her biyografi planı kahramanın genç­liğine ait birkaç olayla başlamalıdır. Bundan sonra, kahramanın ama­cına varabilmek için yaptığı mücadeleleri tasvir eden olaylar gelir. En sonunda da başarısı... Tercüme-i hal de demlen biyografi, açık, sade bir dille, tarafsız bir görüşle, yazılan kimsenin devrini, çevresini dik­katle araştırarak yazılırsa başarıya ulaşır, beklenen etkiyi yaratır.Yüceliğe ermiş bir kadın veya erkeğin hayatı bir roman kadar sürük­leyicidir. Genel olarak, bir kimsenin çocukluğunda bazı belirtiler vardır ki, onun ileride nasıl bir insan olabileceğini gösterir. Geniş bir kitaplıktan fay­dalanma olanağınız varsa orada, kahramanınız hayatta iken hakkında ya-zılmış kitapları, gazeteleri, dergileri yahut anıları bulabilirsiniz. Bunlar de­ğerli kaynaklardır. 

BİYOGRAFİ YAZMA

Biyografi yazılırken ilgi uyandırmalıdır. Eski biyografilerde Aris­to'nun haklı olarak «zayıf kafaların sığınağı» saydığı bir yöntem izlenir, bir sürü genel şeylerle, klişe sözlerle konu şişirttirdi. Bugünse, ken­di kendine birçok şeyler söyleyen olaylar sıralanmaktadır.

Biyografi yazılırken; o kimsenin doğum tarihi, memleketi; yetiş­me, öğrenim, iş hayatı, kişiliği, hizmetleri, etkisi eserleri hakkında bil­gi, ününü haklı kılan nedenler yazıya yerli yerince yerleştiril­melidir. Biyografi konusu seçildikten, gereçler hazırlandıktan sonra, aşağı yukarı bütün diğer öğretici yazılarda izlenen yoldan gidilmelidir.

Eski biyografi yazarları, örneğin «John Doe; fakir, fakat namuslu bir ana babanın oğluydu» diye başladığı halde, bugünküler şöyle yazmakta­dırlar: «John Doe'nun babası, kışın kendisine bir lâstik alamayacak dere­cede fakirdi. Kar yağdığı zaman ayaklarını sıcak tutmak için bir gön par­çasını ayakkabılarına sarardı. Fakat bu adam bütün fakirliğine rağmen sat­tığı süte su karıştırmazdı.» Yazılan biyografileri okurken, yazarların şöhretine dikkat etmek yerinde olur.

Herhangi bir kimsenin hayat hakkında eser yazmaya ka­rar verdiniz. Bu şüphesiz başlangıç noktamzdır. Şimdi ük adım gel­mektedir ki, konunuzun seçimi, hayatı sizi ilgilendiren bir kadm veya erkek hakkında eser yazmak önemlidir.Bir biyografi yazmaya başlamadan önce, yazma işi ilerledikçe değişe­cek olsa bile, geçici bir plan yapmayı birçok yazarlar faydalı bulmaktadır. Böyle bir plan eserinizin biçimini göz önünde canlandırmanıza yardım eder. Planı yaparken, kahramanınızın hayatındaki hangi olaylara daha çok önem vermek istediğinizi de kararlaştırabilirsiniz.