MASAL; olağanüstü olaylarla süslü, olağanüstü kişilerin başından ge­çen, zaman ve yer kavramları belirli olmayan ilgi çekici hikâyedir. Masallardaki olaylar gerçeğe uymaz; şahıslardan bazıları, hayatta hiç­bir zaman rastlanmıyacak kuvvetlere, niteliklere sahip doğaüstü kişi­lerdir.

Hayvanları, eşyaları dile getirerek hazırlanmış kısa hikâyelerle ma­sallar; olağanüstü olaylar ile çocukların hayal güçlerini çalıştırır. Ma­salların belli başlı kahramanları cüceler, gulyabaniler, periler, devler, alev püsküren ejderhalar, cadılar'dır. Keloğlan ise bizim masallarımı­zın en sevimli kahramanlarından biridir. Masallar genel olarak ikiye ayrılır: 1 — Halk masalları, 2 — Sanat masalları.

Halk masalları; toplumun geleneklerini, düşünüş tarzını, zevkini sözlü olarak kuşaktan kuşağa bildirir. Halk masallarının kimin tara­fından yaratıldığı belli değildir. Nesiller boyunca ağızdan ağıza geçe­rek gelişip olgunlaşır. Bir yazar bazen bunları toplar, daha derli toplu bir biçime sokar. Almanlarda Grimm Kardeşler, bizde Eflâtun Cem gibi.

Sanat masalları; bir kimse tarafından yazılan masallardır. Halk masal­larında tek düşünce bir olayı hikâye etmektir; halbuki sanat masallarında çoğun bir gaye vardır. Bir fikri, bir düşünceyi ortaya koymak, hicvetmek, toplumun aksaklıklarını belirtmek için bu masallardan faydalanılır. Andersen, Jonathan Swift'in masalları gibi. 

MASAL ANLATMA

Masalın temel özelliği anlatılışındadır. Geniş etkisini halk arasında, ağızdan ağıza geçerek yapar. Masallarda çoğu zaman, hayat deneyleri­nin süzgeçten geçmiş sonuçları vardır. Bu halk hazinelerini toplayıp yazılı hale koymak folklorun görevleri arasındadır.

Masal zevkini geliştirmek faydalıdır. Çünkü ço­ğu ülkelerin edebiyatının temelinde masal vardır. Homeros'un masal­ları Yunan, Vergilius'un masalları Lâtin edebiyatlarına kaynak olmuş; Hamlet, Kral Lear, Faust gibi baş yapıtlar halk masallarından doğmuş­lardır.Hikâye gibi, masal anlatma da başlıbaşına bir sanattır. Bunun için, güzel masal anlatanları dikkatle dinlemek, seçme masalları bol bol oku­mak, anlatılırken hayalgücünden faydalanmak, can kulağiyle dinlene­cek nitelikteki masalları seçmek, sesi çatlatmamak, konuşurken yap­macık hareketlerden sakınmak gereklidir. 

MASALIN ÜÇ BÖLÜMÜ

Masal; var olduğu zannedilen varlıkların başlarından geçmiş gibi olayları anlatan bir yazı türü olduğuna göre; hikâye ve ro­manı andırmasına rağmen, aralarında büyük ayrılıklar vardır. Masal­ların bütün gereçleri düşsel olduğu halde, romanınki gerçeklerdir. Ma­sallar en çok çocuklarca beğenilip sevildiği için, gelecekte onlari masal yoluyla topluma yararlı bir insan yetiştirebiliriz. Masalın da üç bölü­mü vardır: 1. Giriş, 2. Gelişme, 3. Sonuç.1.   

Giriş; bu bölümde söylenegelen bazı kalıplaşmış cümlelerin kul­lanılması doğru olur; çünkü belirtildiği gibi masalın okuyucusu çocuk­lardır. Çocuklar ise komik şeylerden çok hoşlanırlar. Tuhaflık için ma­salın başında söylenen tekerlemelerden sonra sıra, yerin belirtilmesine gelir. Burada belirli bir yer gösterilmez; sadece çok eski zamanlarda, gökle yerin birleştiği yerde, çok uzaklarda, Kafdağı'nın ardında gibi cümleler kullanılır. Kısaca kahramanlar tanıtıldıktan sonra masala gi­rilmiş olunur.

2.    Gelişme; masalın temel varlığını ortaya koyan bu bölüm, baş kahramanın başından önemli bir olay geçmesiyle başlar. Sonra ma­sala, çoğu kötü olarak tanınan yaratıklar girer. Masaldaki baş kahra­manların iyi ruhlu olmaları; çocukların iyiliğe, doğruluğa karşı sev­gilerini artırır. Masallar, bu bakımdan baş kahramanların üstünlüğü ile sona ermelidir. Masal ne derece olağanüstü olaylarla dolu olursa, değeri o derece yükseleceğinden, doz ona göre ayarlanmalıdır. Geliş­menin sonlarına doğru, kötü yaratıkların sık sık, bir bir yenilmeleri dinleyicilerin, okuyucuların zevkle dinleyip okumalarına yol açar.

3.    Sonuç; iyi ruhlu yaratıkların, insanların üstünlüğü ile bağlan­malıdır. Masalın kötü ruhlu yaratıkların yenilgisiyle son bulması gereklidir. En güzel sonuç böyle olanıdır. Kötülerin masalın sonunda öl­dürülmesi iyi olursa da, en güzel sonuçların kötülerin iyi olmasiyle sona erenler olduğu unutulmamalıdır.

Sıraladığımız bu üç bölümü yerli yerinde, gayeye uygun olarak kullanan bir masalcı, tinsel değeri yüksek, gerçekten faydalı bir masal yaratmış olur.