MÜNAZARA; konuşma kurallarına uygun bir şekilde karşılıklı ko­nuşma, tartışma'dır. Aytışma da denilir. Karşılıklı olarak, birkaç kişinin, bir meselenin lehinde ve aleyhinde fikir ileri sürmelerine mü­nazara adı verilir. Münazaradan amaç; kitap okuyup inceleme; konuşma yeteneğini geliştir­me; düşünceler arasında bağlılık kurabilme; düşünceleri kusursuz cümle haline getirebilme; savunmalarla düşünme yeteneğini besleme olmalıdır.

Seçilen münazara konularının, metafizik akıl yürütmelerden, so­yut görüşlerden uzak; öğrencileri ilgilendiren, onların konuşmalarını hem kolay, hem faydalı, hem gerekli kılacak konular arasından seçil­mesi uygundur. Böylelikle münazaradan beklenen; konuşma yeteneği; düşünme doğruluğu; inceleme, çalışma gerekliliği kolaylıkla sağlanmış olur. Münazaranın faydası büyüktür. Konuşmaya katılanlar, istenilen konuları seçtikleri için, güç soruları kaçamaklı sözlerle cevaplandıran hatiplerden daha aydınlık sonuçlara varırlar.

Münazara; birer cümle halinde ifade edilen bir tezle antitezin, iki ekip, yani iki taraf arasında ve bir hakem kurulu huzurunda tartışılmasıdır. Tartışmalarda yarışma kaygısı olmadığı halde, münazaralar birer fikir ve söz yarışmasıdır. Münazara; bir bakıma, düşünce, varsayım ve sonuçların karşılaştırılmasıdır. Doğruya giden yolu bulmamıza yardım edebilir. Fi­kirlerin, görüşlerin, varsayımların, sonuçların iki veya daha fazla kişi ara­sında karşılaştırılması tartışma'nın olduğu kadar münazara'ınn da temel öğesidir. 

MÜNAZARA KURALLARI

Münazarada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, demagoji'dir. Yunanca bir kelime olan demagoji; halkın duygularını okşamak sure­tiyle kendi çıkarını gütme yolu; bir topluluğu okşama politikasıdır. Tar­tışma kuralları, münazarada da uygulanmalı; katılımcı bir fikri, ne olur­sa olsun, savunma gayesiyle demagoji yoluna sapmamalıdır. Müna­zara sonunda jüri galip tarafı bildirir. Bunun için, çoğu münazaralarda gerçeği aramak değil, her ne pahasına olursa olsun, üstün gelmek baş­lıca düşünce, hattâ hırs durumuna gelmektedir.

Tartışma yöntemi, süslü kelimelerden, parlak cümlelerden çok, kuv­vetli görüş ve fikirler üzerine oturtulmalıdır. Boş kelimeler, söz oyun­ları münazarayı dejenere etmekle kalmaz, temel gayesinden uzaklaş­tırır. Münazaranın en belirli öğelerinden biri de dikkattir. Karşı fikirleri dikkatle dinlemek, mantığa uymayan yerleri, fikirler arasındaki uygun­suzlukları bulmak ancak dikkatle sağlanır. 

Münazara; aynı sınıfın, aynı sınıf ve okulların ekipleri arasında, ön­ceden kararlaştırılan bir konu üzerinde yapılır. Ekipler, bir kişi ile üç kişi arasında değişebilir. Süre; bir saat veya bir buçuk saat arasındadır. Ekip öğrencilerinin konuşmaları onar dakikadır. Ekipler en kuvvetli ele­manlarını en sona bırakabilecekler gibi, en uygun gördükleri yerlerde de konuşturabilirler. Konuşmaların; olumlu tezle başlaması, sonra olum­suz tezi savunanlara söz verilmesi uygun düşer. Münazara sonu; hakem kurulunca kararlaştırılır.

Münazaranın gayesi; gerçeği aramak olduğu halde, söylenen fikirlere karşı salondaki taraftarların söz atmaları, ayak vurmaları, ölçüsüz alkış­larla, ıslık ve homurtularla münazarayı dejenere etmeleri konumuzun dı­şında kalır. Münazarayı bir yarışma değil; bir fikir tartışması olarak kar­şılamak gerekir. Sonra, münazara; savunulacak teze gerçekten inanmış kim­seler arasında düzenlenmelidir. Münazaraya katılan bir kimsenin o teze inanmış olması yetmez; o tezle ilgili alanlarda bilgi, deney ve görgüsü bu­lunmalıdır.