ÖZET; bir sözün ayrıntısız kısaca anlatılan biçimi; bir şeyin en önem­li, en işe yarar parçasıdır. Hülâsa aynı anlamdadır. Bir yazının, bir sözün anlamını daha kısa ve daha özlü biçimde veren yazıyla sözler genellikle özet adını alır.

Özetler kısa, açık cümlelerle yapılmalıdır. Bir şeyin, bir yazının hatırda rasgele kalan bölümlerini bir araya toplamak ve bunu özet say­mak alışkanlığından kendini kurtarmalıdır. Okunanı, söyleneni tam olarak anlamak için kısa özetlerden faydalanmalı; temel fikirler, önemli görünen yerler söylenilmeli veya not edilmelidir.

Özet çıkarma; okunanların anlatılanların, konuşulanların ana çiz­gilerini belirtme; bir hikâyenin bütününü veya bir parçasını kısaltma, bir paragrafın, bir gazete veya fikir yazısının ana fikrini çıkarmadır.Bir edebî eser, bir yazı özetlenirken; yazarı hakkında kısa bir bilgi; eserin bölümleri, eserdeki kişilerin önem derecelerine göre sıralanması, ha­yatları, beden ve karakter yapıları eserin tümünden çıkan yardımcı fikirler anfikir belirtilmelidir. Konuşmayla yazıyla ilgili tüm konular özetlenir­ken, konuların özelliğine göre plan yapmak gerekir. Edebiyatla ilgili eser­lerde eserin adından hareketle yazarı, konusu, kişiler, fikirler, temalar, yargılar toplu bir bütünlükle verilir. Özetlemelerdeki uzunlukla kısalık ko­nunun gerekliliğine göre ayarlanır.

ÖZET ÇIKARMA

Özet çıkarma; sadece bir parçanın uzunluğunu kısaltma gibi mi­haniki bir iş anlamına gelmez. Bunun için, bir konuşma veya yazı par­çasının esasını kavramak, önemli olanla olmıyam ayırmak, fikirlerle olayın anafikirle olan ilgi derecesini bulmak lâzımdır. Alain'i dinlerse­niz: Okuduğunuz metni taklit edin daha iyi. Özetini renklendirmek üze­re yazarın boyalarını kullanın.»

Bir sözün, bir yazının özetini çıkarabilmek için; o sözün, o yazı­nın planını yapmak, o planın ana çizgilerini yakalamak gerektir. Böy­lelikle o sözü, o yazıyı daha iyi, daha öz bir biçimde anlayıp anlatabi­liriz. Özet planında da, giriş, gelişme, sonuç bölümlerine bakılır. İyi bir özet; sağlam bir anlatım; iyi güzel duygular, fikirler, görüşler ka­zanır